کارگاه‌های انگیزشی

تداعی عصبی شرطی: قدم اصلی شماره ۵

الگوی تازه را شرطی کنید تا پایدار بماند. یکی از درس‌های واقعی در زمینه شرطی کردن را از یک تعمیرکار پیانو یاد گرفتم. او برای کوک کردن پیانو آمده بود، و وقتی از او صورتحساب را خواستم، گفت: باشد برای دفعه بعد، گفتم؛ مگر کار را انجام نداده‌ای؟ او توضیح داد که سیم‌های پیانو محکم هستند و برای اینکه فاز آن‌ها ثابت بماند باید در فاصله زمانی معینی دوباره تنظیم و کوک شوند. این دقیقاً همان کاری است که در مورد هر تغییری باید انجام دهیم. باید نظام عصبی خود را این دقیقاً همان کاری است که در مورد هر نوع تغییری باید انجام دهیم. باید نظام عصبی خود را برای موفقیت تنظیم کنیم، آنهم نه یکبار، بلکه به طور مداوم. اینکار شبیه به ورزش کردن است. نمی‌توانید برای تمرین به یک باشگاه ورزشی بروید و پس از خارج شدن بگویید من برای تمام عمر سالم شدم! قبلاً گفتم که با حرکت دادن انگشت یک میمون، ارتباطات عصبی خاصی در وی ایجاد شد که باعث شد متوالیاً همان انگشت را حرکت دهد. محققان ثابت کرده‌اند که اگر در ضمن آزمایش، حیوان را هیجان‌زده کنند، ارتباط عصبی قویتر می‌شود و نیاز چندانی به تکرار آن نیست. اگر در هنگام تکرار یک عادت تازه و یا [...]

انگیزش فردی و تأثیر آن در توسعه و پیشرفت اقتصاد و کارآفرینی در جوامع

گفتمان اول:   موضوعی که برای گفتمان امشب انتخاب کردم با توجه به اساسی‌ترین رکن پیشرفت هر جامعه که همان نیروی انسانی مولد و دارای انگیزش‌های بالاست، همان بحث “انگیزش فردی و تأثیر آن در توسعه و پیشرفت اقتصاد و کارآفرینی در جوامع ” است که سعی نمودم با استناد به برخی پژوهش‌های انجام شده در مورد آن گفتگو کنم. یکی از دلایل عقب ماندگی کشورهای درحال توسعه مانند ایران نسبت سایر کشورها دولتی بودن اقتصاد و نبود و یا کمبود انگیزه برای پیشرفت و متعاقب آن پایین بودن سطح گرایش به کارآفرینی و توسعه است، و از طرفی دیگر همین پایین بودن انگیزه تأثیر بسزایی در مسایل اقتصادی، عملکرد مؤسسات، و فروش محصولات و خدمات خواهد گذاشت. به همین دلیل تصمیم گرفتم، در ابتدا و قبل از اینکه در خصوص فروش و نقش فروشندگان به عنوان نوک حمله یک واحد اقتصادی وارد بحث و گفتمان شوم به صورت اجمالی و کلی و در حد حوصله اساتید، وارد بحث انگیزش و نیروی انسانی شوم و بحث فروش و مسایل آن را به گفتمانی دیگر موکول کنم.  انگیزه پیشرفت، کارآفرینی و توسعه اقتصادی  درباره علل و عوامل پیشرفت و توسعه برخی کشورها و رشد نیافتگی برخی دیگر، سخن بسیار گفته شده، اما در این میان به [...]

انگیزش فردی و تأثیر آن در توسعه و پیشرفت اقتصاد و کارآفرینی در جوامع (قسمت دوم)

گفتمان دوم:  با سلام و تشکر از دوستان و اساتید حاضر در گفتمان ۲۸ تیر ۹۵ که در خصوص انگیزش و عوامل انسانی برگزار نمودم با توجه به استقبال و مشارکت خوب عزیزان لازم دانستم برای روشن‌تر شدن موضوع و در ادامه گفتمان گذشته و در بخش دوم، وارد بحث “لزوم توانمند سازی دانشجویان“ شوم. تا اذهان را به نکات مهم و کلیدی بسیاری معطوف کنم که با توجه به این نکات کلیدی از یک سو و فرصت‌های ذیقیمت و تکرار نشدنی پیش روی دانشجویان که متأسفانه مهجور مانده‌اند “انگیزه‌های کارآفرینی و خلاقیت در بین جوانان” شکل گرفته و شکوفا شود. همانگونه که تمامی دوستان واقف هستند مشکل اساسی پایین بودن انگیزش فردی در جوامع در وحله اول در سیستم آموزشی است. اما نقش و جایگاه فرد در جامعه به عنوان تشکیل دهنده بنیان جوامع چیست؟ آیا دانش‌آموزان یا دانشجویان به عنوان جامعه هدف سیستم آموزشی نقش خود را به خوبی ایفا می‌کنند؟ به این فکر کرده‌اید چرا جوّ غالب محیط‌های آموزشی در ایران گریز از آموزش کامل و صحیح است؟ (از جانب معلم و متعلّم) هنگامی که امکانات بالقوه و بالفعل که در اختیار داریم را بخوبی شناسایی نمودیم و به دنبال نقش و جایگاه خود در این میان بودیم، آنگاه است که ذهنمان در معرض [...]

تداعی عصبی شرطی: قدم اصلی شماره ۴

جایگزین نیروبخشی برای الگوهای قدیم پیدا کنید. در مورد مراکز بازپروری معتادان تحقیقاتی بعمل آمده و معلوم شده است احتمال بازگشت به اعتیاد در همه افراد یکسان نیست. کسانی که اجباراً اعتیاد خود را ترک کرده‌اند، پس از آزادی اعتیاد خود را از سر می‌گیرند. کسانی که انگیزه درونی برای ترک اعتیاد داشته‌اند به طور متوسط تا دو سال به سوی مواد مخدر نمی‌روند. اما کسانی که جایگزین مناسبی مانند توجه بیشتر به اعتقادات مذهبی یا کسب مهارت تازه، برای اعتیاد خود داشته‌اند به مدت ۸ سال یا بیشتر، از اعتیاد مجدد خودداری کرده و اغلب آن‌ها برای همیشه ترک اعتیاد کرده‌اند. در بیشتر افراد، تغییرات عادات جنبه موقت دارد، زیرا جایگزین مناسبی برای رهایی از رنج و کسب لذت پیدا نمی‌کنند. کافی نیست که الگوهای نامناسب را برطرف کنیم، بلکه باید جایگزینی برای آن‌ها پیدا کنیم.

تداعی عصبی شرطی: قدم اصلی شماره ۳

الگوهای محدود کننده را در هم بریزید. آیا تاکنون پرنده‌ای را که در اتاق به دام افتاده باشد را دیده‌اید؟ پرنده با تلاشی بی‌ثمر در جستجوی راه خروج برمی‌آید و خود را بارها و بارها به شیشه پنجره می‌زند. آیا تا کنون کسی را دیده‌اید که رفتارش شبیه به آن پرنده باشد؟ این افراد شاید خیلی دلشان بخواهد به نتیجه برسند، اما اگر مرتباً کاری را تکرار کنند که نتیجه بخش نیست، هرگز به هدف نخواهند رسید. مانند همسر، پدر یا مادری که دائماً نق می‌زند اما نتیجه نمی‌گیرد و یا حتی نتیجه معکوس بدست می‌آورد. با انجام کارهای غیر منتظر، الگوهای محدود کننده و بی‌نتیجه را در هم بشکنید. مثلاً هنگام غر زدن جمله خود را قطع کنید، به زانو بیفتید و لبخند بزنید! به طرف آن شخص بروید، او را در آغوش بگیرید و بگویید که چقدر او را دوست دارید. برای برطرف کردن الگوهای محدود کننده چه راه‌های زیبا و فرحبخشی به نظرتان می‌رسد. برای اینکه یک الگوی تازه فکری، احساسی یا رفتاری را ایجاد کنید، باید در وحله اول الگوی قبلی را از بین ببرید. برای روشن شدن مطلب صفحه گرامافونی را در نظر بگیرید، هر وقت آنرا می‌گذارید آهنگ معینی را پخش می‌کند. علتش آن است که [...]

تداعی عصبی شرطی: قدم اصلی شماره ۲

از اهرم روانی استفاده کنید، رنج فراوان را به عدم تغییر و لذت زیاد را به تغییر فوری نسبت دهید. از خود بپرسید: اگر این رفتار یا احساس را تغییر ندهم چه زیان‌هایی را متحمل خواهم شد؟ اگر این تغییر را ایجاد نکنم، در زندگی خود چه چیزهایی از دست خواهم داد؟ رفتارهای قبلی در گذشته چه خسارت‌های فکری، عاطفی، جسمی، مالی و معنوی به من زده است؟ تأثیر آن بر موفقیت شغلی و اطرافیان من چه بوده است؟ با طرح این پرسش‌ها اثرات لذت‌بخش تغییر را در نظر مجسم کنید. در صورت تغییر چه احساسی نسبت به خود خواهم داشت؟ با انجام این تغییر نیروی فعال من چه افزایشی خواهد یافت؟ خانواده و دوستان من چه احساسی خواهند داشت؟ چه احساسی از رضایت و شادمانی خواهم داشت؟ آیا من شایسته این همه محاسن نیستم؟ او برای ترک سیگار همه راه‌ها را امتحان کرده و هیچیک مؤثر واقع نشده بود. تا اینکه دختر ۶ ساله او وارد اتاق او شد و گفت: پدر، خواهش می‌کنم خودت را نکش! می‌خواهم که تو در مراسم عروسی من شرکت کنی! هیچ دلیل قانع کننده‌تری ممکن نبود او را مجاب کند که کشیدن سیگار موجب مرگ است. همان روز همه سیگارهایش را از پنجره بیرون انداخت و پس از آن هرگز سیگار نکشید. گاهی اوقات میزان [...]

تداعی عصبی شرطی: قدم اصلی شماره ۱

تصمیم بگیرید که چه می‌خواهید و مشخص کنید که چه عاملی مانع رسیدن به آن خواسته‌هاست. بخاطر داشته باشید که حواس خود را به هر چه متوجه کنیم همان را بدست می‌آوریم. پس به چیزهایی که آن‌ها را نمی‌خواهید فکر نکنید، بلکه افکار خود را به چیزهایی که می‌خواهیم متوجه سازید. به عنوان مثال هدف خود را “ترک سیگار” قرار ندهید، بلکه تصمیم بگیرید که “سالم‌تر، شادتر و زنده‌تر) از گذشته باشید. هر چه در این زمینه دقیق‌تر باشید نیروی بیشتری برای ایجاد تغییرات سریع پیدا می‌کنید. پس از اینکه خواسته خود را مشخص کردید، موانع و مشکلات را نیز مشخص سازید. مثلاً رنج و ناراحتی ناشی از ایجاد تغییری را که قابل پیش بینی است در نظر بیاورید. خواسته شما چیست؟ چه موانعی برای رسیدن به آن وجود دارد. حتماً تا کنون توجه کرده‌اید که بعضی‌ها وقتی دچار بیماری ساده‌ای می‌شوند، بیماری دیرتر بهبود پیدا می‌کند. هرچند که این اشخاص واقعاً می‌خواهند که بهبود یابند، اما از توجه و محبتی که دیگران به آن‌ها می‌کنند و اجازه استراحتی که به آن‌ها می‌دهند لذت می‌برند، و همین امر بطور ناخودآگاه معالجه آن‌ها را به تأخیر می‌اندازد. گاهی اوقات رفتارها و یا عواطف عذاب‌آور و دردناک، برای شخص دارای منافعی است که آن‌ها [...]

رمز و راز تغییر؛ دانش شرطی کردن موفقیت

من همیشه از اینکه می‌توانم تغییرات پایداری را در افراد به وجود آورم به خود مغرور بودم. اما یک روز از خواب غفلت بیدار شدم، مردی که زمانی به کمک من سیگار را ترک کرده بود، نزدم آمد، سیگاری را روشن کرد، و گفت: تو موفق نشدی! من کنجکاو بودم و پرسیدم: منظورت چیست؟ او گفت: پس از جلسه‌ای که با هم داشتیم، به مدت دوسال و نیم سیگار نکشیدم. اما یکبار در اثر فشار روحی، سیگاری را روشن کردم و از آن موقع تا کنون دوباره به سیگار پناه آوردم. همه‌اش تقصیر تو بود. تو ذهن مرا به طور کامل برنامه‌ریزی نکرده بودی! گرچه صحبت‌های این مرد، خالی از خشونت نبود، اما نکته مهمی را به من آموخت. من دریافتم که ما باید شخصاً مسئولیت تغییرات خود را بر عهده بگیریم. هیچکس نمی‌تواند ذهن شما را برنامه‌ریزی کند. این شما هستید که باید خود را شرطی کنید. هر تغییری که در خود ایجاد کنیم، فقط جنبه موقت دارد، مگر اینکه خود را و تنها خود را نه کسی یا چیز دیگری را مسئول ایجاد آن تغییر بدانیم. خصوصاً باید به این سه اصل معتقد شویم: تغییر، باید ایجاد شود (نه اینکه خوب است تغییر کنم). من باید این تغییر را ایجاد [...]

پرسش‌های نیروبخش شامگاهی

امروز چه چیزهایی را بخشیده‌ام؟ چه کمک‌هایی به دیگران کرده‌ام؟ امروز چه چیزهایی را یادگرفته‌ام؟ چه مهارت‌ها و امتیازات تازه‌ای کسب کرده‌ام؟ امروز تا چه حد کیفیت زندگی خود را بالا برده‌ام؟ چگونه می‌توانم ذخیره امروز را سرمایه فردای خود سازم؟ اگر دلتان می‌خواهد پرسش‌های نیروبخش صبحگاهی را تکرار کنید. تنها چیزی که نیروی پرسش را محدود می‌سازد عقاید ما درباره امور ممکن و غیر ممکن است. یکی از اعتقادات اساسی که تأثیر مثبتی بر سرنوشت من داشته است این است که اگر من به پرسیدم ادامه دهم مسلماً پاسخ لازم را خواهم گرفت. پاسخ همیشه کافی هست. کافی است سئوال صحیحی را مطرح کنیم. سئوالات مناسبی را که می‌توانید مرتباً از خود بپرسید کدام است؟ در زندگی من دو سئوال نیرومند و ساده برای غلبه بر مشکلات نقش داشته است: چه حسنی در اینکار وجود دارد؟ چگونه می‌توانم از این موقعیت استفاده کنم؟ پرسش اول افکار منفی ما را از بین می‌برد و باعث می‌شود که معنای دلخواه را به وقایع زندگی خود بدهیم. پرسش دوم توجه ما را از چرا به چگونه و پیدا کردن راه‌حل‌ها معطوف می‌کند. دو پرسش را که موجب تغییر روحیه و دستیابی به نیروی درونی می‌شود طرح کنید. این پرسش‌ها را به پرسش‌های نیروبخش صبح‌گاهی بیفزایید تا جزء لاینفک دعاهای [...]

پرسش‌های نیروبخش صبح‌گاهی:

در حال حاضر در زندگی من چه چیزی باعث خوشحالی است؟ چه چیزی مرا راضی می‌کند؟ نسبت به آن چه احساسی دارم؟ در حال حاضر چه چیزی در زندگی من مایه شور و هیجان است. کدام جنبه آن مرا به هیجان می‌آورد؟ نسبت به آن چه احساسی دارم؟ در حال حاضر در زندگی خود به چه چیزی افتخار می‌کنم؟ چه جنبه‌ای از آن مایه افتخار است؟ نسبت به آن چه احساسی دارم؟ در حال حاضر در زندگی خود نسبت به چه چیزی شکرگزارم؟ در حال حاضر در زندگی خود از چه چیزی لذت می‌برم؟ کدام جنبه آن لذتبخش است؟ نسبت به آن چه احساسی دارم؟ در حال حاضر در زندگی خود به چه چیزی پایبندم؟ کدام جنبه آن مرا متعهد می‌سازد؟ نسبت به آن چه احساسی دارم؟ چه کسی را دوست دارم؟ چه کسی مرا دوست دارد؟ چه چیزی عشق آفرین است؟ نسبت به آن چه احساسی دارم؟ بعدها یاد خواهید گرفت که چگونه دعای موفقیت روزانه را به شکل مؤثرتری انجام دهید. برای تکمیل پرسش‌های نیروبخش صبح‌گاهی، سه پرسش نیروبخش شامگاهی را نیز پیشنهاد می‌کنیم، تا بتوانیم وقایع روز گذشته را به کمک آن‌ها مجسم و ارزیابی کنید. شما که در طول روز پرسش‌های ثمربخشی از خود کرده‌اید خوب است با طرح پرسش‌های شامگاهی روحیه بگیرید [...]